Item Hvis 358 - Hvis 358

Identity area

Reference code

IS HSk N00057-A-B-Hvis 358

Title

Hvis 358

Date(s)

Level of description

Item

Extent and medium

1 pappírskópía skönnuð í tiff

Context area

Name of creator

(04.08.1856-04.05.1900)

Biographical history

Ljósmyndari í Húnavatnssýslu frá miðju árið 1883-1899, fór á Akureyri og var ljósmyndari þar í eitt ár eða til ársins 1900.

Arnór Egilsson fæddist á Holtastöðum í Langadal í Húnavatnssýslu 4. ágúst 1856. Faðir hans var Egill Halldórsson (1819-1894) bóndi og smiður á Reykjum á Reykjabraut og móðir Sigurveig Jóhannesdóttir (1832-1899) húsfreyja frá Laxamýri. Sigurveig var fyrri kona Egils. Þau skildu en hún giftist síðar Þorsteini Snorrasyni bónda síðast í Brekknakoti í Reykjahverfi S-Þing. Síðustu ár sín bjó hún í Argyle byggð í Kanada og lést þar. Arnór ólst upp hjá foreldrum sínum og á Hjaltabakka hjá sr. Páli Sigurðssyni. Þótti hann snemma efnilegur og listfengur. Um tvítugsaldur vann hann við verslunarstörf á Blönduósi en sigldi síðan til Kaupmannahafnar að læra ljósmyndun. Árið 1882 kvæntist hann Valgerði Ólafsdóttur frá Leysingjastöðum og hófu þau búskap á Blönduósi. Þar stundaði Arnór veitingasölu í Vertshúsinu en rak með ljósmyndastofu. Byggði hann viðbyggingu við Vertshúsið árið 1884 sérstakt hús til myndatökunnar og starfaði þar til ársins 1885.

Tengdafaðir Arnórs bjó á Hæli í Torfalækjarhreppi síðustu búskaparár sín, en árið 1885 lést hann og Arnór flutti sig um set ásamt Valgerði konu sinni og tók við búi að Hæli. Mun nær útilokað að hafa lifibrauð af ljósmyndatökum, þó veitingasala bættist þar við. Það áttu margir frumkvöðlar ljósmyndunar á Íslandi eftir að reyna og því í raun einsýnt fyrir Arnór að hefja hefðbundin búskap.[1] Á Hæli bjó Arnór til 1890. Árið 1891 var hann á Stóru-Giljá í Þingi, en keypti síðan Bjarnastaði í Vatnsdal og bjó þar ásamt fjölskyldu sinni frá 1892-1899. Allan þann tíma hélt Arnór áfram að taka ljósmyndir af miklum krafti. Vorið 1899 vatt hann sínu kvæði í kross og ákvað að reyna enn á ný að hafa atvinnu af ljósmyndun. Keypti hann þá ljósmyndastofu Önnu Schiöth á Akureyri ásamt öllum tækjum og myndplötusafni. Í auglýsingu í blaðinu Stefni í júnímánuði tilkynnti Arnór að hann hefði nú tekið yfir rekstur Önnu og bauð bæjarbúum að láta taka af sér góðar og vandaðar ljósmyndir, svo notuð séu hans orð. Arnór fullyrti einnig að almennt væri viðurkennt að hans myndir tækju öðrum íslenskum ljósmyndum fram.[2] Akureyringar nutu hæfileika Arnórs þó í stuttan tíma. Þrátt fyrir ungan aldur veiktist hann af krabbameini og var mjög veikur veturinn 1899-1900. Hann lést á vordögum, 4. maí 1900 frá konu og þremur ungum börnum aðeins 44 ára gamall.[3]

Þrátt fyrir að glerplötur Arnórs hafi nær allar eyðilagst er varðveitt talsvert magn af pappírseftirtökum í ýmsum söfnum og gefa þær nokkra yfirsýn yfir starf hans. Arnór virðist, eins og flestir ljósmyndarar, hafa gætt þess lengst af að merkja sér myndirnar. Þó er ólíklegt að svo hafi verið í fyrstu. ÁletruninArnór Egilsson Blönduósi er sýnileg á allmörgum ljósmyndum, sem og áletrunin Arnór Egilsson Ísland, en báðar eru þær frá fyrstu árum Arnórs sem ljósmyndara, en eins og áður sagði eru elstu myndirnar líklega ekki áritaðar. Áritanir frá Hæli og Bjarnastöðum er mun fleiri. Þá má geta þess að örfáar myndir eru til með áletruninni Arnór Árnason Gilá, þar sem hann var í eitt ár eins og að framan sagði. Flestar ljósmyndir Arnórs voru svokallaðar visit myndir. Hétu þær þessu nafni þar sem þær voru svipaðar á stærð og heimsóknarspjöld, visitcards, sem velþekkt voru á betri heimilum víða um heim. Myndir í cabinet stærð voru mun fátíðari. Eins og flestir ljósmyndarar var starfsemi þeirra að mestu leyti bundin við ljósmyndastofur, þar sem hægt var að koma við þokkalegri lýsingu. Á þeirri myndatöku höfðu ljósmyndararnir lifibrauð sitt. Hins vegar áttu þeir einnig til að taka útimyndir og mannlífsmyndir, þótt slíkt væri fremur til gamans en til gróða. Þó munu einhverjir hafa keypt slíkar myndir til að hafa uppi við á heimilum sínum. Arnór stundaði slíka myndatöku í nokkru mæli. Varðveist hafa allmargar myndir frá Blönduósi, teknar af Arnóri við upphaf byggðar þar. Leiða má líkum að því að Arnór hafi farið í ljósmyndaferð til Skagafjarðar árið 1888, hugsanlega í boði Ludvigs Popp kaupmanns og fleiri ríkismanna í Skagafirði. Í þeirri ferð tók að þvi er virðist allmargar þekktar ljósmyndir, þar á meðal elstu yfirlitsmyndina, sem er þekkt af Sauðárkróki.

[1]Þjóðólfur 7.9.1901.
[2] Stefnir, tímarit 9.6.1899.
[3] Þjóðólfur 7.9.1900.

Archival history

Gefandi: 28.7.1978 - Kristbjörg og Lovísa Guðmundsdætur frá Ási

Immediate source of acquisition or transfer

Content and structure area

Scope and content

Guðný Pálsdóttir, (1864-1902) kona Jóns Ósmanns með Sigurbjörgu Agnesi Jónsdóttur, dóttur þeirra hjóna í Utanverðunesi

Appraisal, destruction and scheduling

Accruals

System of arrangement

Conditions of access and use area

Conditions governing access

Conditions governing reproduction

Tímatákn ehf

Language of material

  • Icelandic

Script of material

Language and script notes

Physical characteristics and technical requirements

Finding aids

Allied materials area

Existence and location of originals

Existence and location of copies

Related units of description

Related descriptions

Notes area

Alternative identifier(s)

Access points

Subject access points

Place access points

Genre access points

Description control area

Description identifier

SUP

Institution identifier

HSk

Rules and/or conventions used

Status

Final

Level of detail

Full

Dates of creation revision deletion

Language(s)

  • Icelandic

Script(s)

Sources

Digital object (Master) rights area

Digital object (Reference) rights area

Digital object (Thumbnail) rights area

Accession area