Safn N00300 - Sölvi Helgason: Skjalasafn

Síða 1 Síða 1, framhlið Síða 1, bakhlið Síða 1, framhlið Síða 1, bakhlið Síða 2, framhlið Síða 2, bakhlið Síða 3, framhlið Síða 3, bakhlið Síða 4, framhlið Síða 4, bakhlið Síða 1, framhlið Síða 1, bakhlið Síða 2, framhlið Síða 2, opna Síða 2, bakhlið Síða 3, framhlið Síða 3, bakhlið Síða 4, framhlið Síða 4, opna Síða 4, bakhlið Síða 5, framhlið Síða 5, opna Síða 5, bakhlið Síða 1, framhlið Síða 1, bakhlið Síða 01, framhlið Síða 01, bakhlið Síða 01, framhlið Síða 01, bakhlið Síða 01, framhlið Síða 01, bakhlið Síða 01, framhlið Síða 01, bakhlið Síða 01, framhlið Síða 01, bakhlið Síða 1, framhlið Síða 1, opna Síða 1, bakhlið Síða 01, framhlið Síða 01, bakhlið Síða 01, framhlið Síða 01, bakhlið Skjal 1, framhlið Skjal 1, opna 1 Skjal 1, opna 2 Skjal 1, bakhlið Skjal 1, framhlið Skjal 1, bakhlið Skjal 1, framhlið Skjal 1, bakhlið Skjal 1, framhlið Skjal 1, bakhlið Skjal 1, framhlið Skjal 1, bakhlið Skjal 1, framhlið Skjal 1, bakhlið Skjal 2, framhlið Síða 2, bakhlið Skjal 3, framhlið Skjal 3, bakhlið Skjal 4, framhlið Skjal 4, opna Skjal 4, bakhlið Skjal 5, framhlið Skjal 5, bakhlið Skjal 6, framhlið Skjal 6, bakhlið Skjal 7, framhlið Skjal 7, bakhlið Skjal 8, framhlið Skjal 8, bakhlið Skjal 9, framhlið Skjal 9, bakhlið Skjal 10, framhlið Skjal 10, bakhlið Skjal 11, framhlið Skjal 11, fyrri síða  í opnu Skjal 11, seinni síða á opnu Skjal 11, bakhlið Skjal 1, framhlið Skjal 1, bakhlið Skjal 1, framhlið Skjal 1, bakhlið Skjal 2, framhlið
Niðurstöður 1 to 85 of 433 Sýna allt

Auðkenni

Tilvísunarkóði

IS HSk N00300

Titill

Sölvi Helgason: Skjalasafn

Dagsetning(ar)

  • 1840-1895 (Sköpun)

Þrep lýsingar

Safn

Umfang og efnisform

1 askja

Samhengi

Nafn skjalamyndara

(16. ágúst 1820 - 27. nóv. 1895)

Lífshlaup og æviatriði

,,Sölvi Helgason fæddist á bænum Fjalli í Sléttuhlíð við austanverðan Skagafjörð 16. ágúst árið 1820. Foreldrar Sölva voru Helgi Guðmundsson og Ingiríður Gísladóttir. Þegar Sölvi var fjögurra ára missti hann föður sinn. Hann bjó ekki hjá móður sinni frá sex ára aldri heldur var vistaður á hinum og þessum bæjum á svæðinu. Móðir hans dó svo þegar Sölvi var fjórtán ára. Munnmælasögur segja Sölva snemma hafa verið ófyrirleitinn og óþægan en sýnt nokkur merki um gáfur. Einnig eru til sögur um að hann hafi hlotið illa meðferð sem barn og nokkuð harkalegt uppeldi. Björn Þórðarson hreppstjóri á Ysta-Hóli lét ferma Sölva 16 ára gamlan. 18 ára er hann síðan sendur að Möðruvöllum í Hörgárdal til Bjarna Thorarensen skálds og amtmanns. Þar er hann í það minnsta í eitt ár áður en hann fer austur í Þingeyjar- og Múlasýslur. Þaðan fór hann svo að flakka um landið. Í október árið 1843 var Sölvi tekinn fastur í Staðarsveit á Snæfellsnesi. Reglur um vistarskyldu voru í gildi og því mátti ekki ferðast um nema með leyfi frá sýslumanni; reisupassa eða vegabréf. Sölvi hafði undir höndum falsað vegabréf og var dæmdur 8. mars 1845 fyrir falskan reisupassa og flakk. Refsing hans var milduð í 27 vandarhögg og 8 mánaða gæslu. Í mars 1850 var Sölvi aftur tekinn fastur fyrir stuld á bókum og buxnagarmi. Hann var svo dæmdur til að hljóta 20 vandarhögg fyrir flakk og lausamennsku þar sem ekki tókst að sanna á hann stuldinn. 1854 var Sölvi enn dæmdur, nú til þriggja ára betrunarvistar í Kaupmannahöfn, fyrir að virða ekki vistarband og að hafa sennilega stolið hinu og þessu, aðallega bókum. Árið 1858 kom hann aftur til Íslands og er sendur aftur í sveit sína. Þegar hann ræddi um dvöl sína í Danmörku seinna lét hann eins og hann hefði verið þar sem frjáls maður og hlotið mikinn frama. Sölvi hélt áfram að flakka um landið. Árið 1870 var hann dæmdur til að þola 3x27 vandarhögg fyrir flakk og þjófnað."

,,Sölvi var alltaf að mála myndir og skrifa eitthvað, bæði upp úr sjálfum sér og þýðingar á verkum erlendra meistara. Ljóst þykir af skrifum Sölva að hann var veikur á geði. Hann var t.d. haldinn ofsóknaræði einkum gagnvart veraldlegum höfðingjum. Þá sem höfði komið nálægt því að fá Sölva dæmdan kallaði hann öllum illum nöfnum og málaði jafnvel af þeim skrípamyndir og líkti við djöfulinn. Yfir hundrað myndir hafa varðveist en þær myndir eru oft skreyttir stafir, blómaskraut og sjálfsmyndir. Myndir Sölva eru oft með fagurlega dregnum línum og ótrúlega vönduðum litum miðað við hvaða aðstæður þær hafa verið teiknaðar. Skrif Sölva eru af ýmsu tagi. Má þar nefna spekimál, hugleiðingar, sagnfræði, vísindalegar upplýsingar, frásagnir af því þegar hann reyndi að kristna landið og Frakklandssaga. Hann skrifaði líka um ferðir sínar þegar hann sagðist vera að ferðast um landið til að sinna vísindarannsóknum."

,,Sölvi eignaðist dótturina Stefaníu Kristínu með Júlíönu Sveinbjörnsdóttur. Stefanía fór til Vesturheims 1899."

Varðveislusaga

Magnús Halldór Gíslason (1918-2013) frá Frostastöðum afhenti héraðsskjalasafninu þessi skjöl í kringum, líklega 1986. Þessi skjöl fundust upp á lofti í gamla íbúðarhúsinu á Frostastöðum. Kristmundur Bjarnason, fyrrum héraðsskjalavörður Skagfirðinga, taldi líklegt að skjölin hafi verið rituð um 1850-1851 þegar Sölvi var í umsjón Eggerts Briem þáverandi sýslumaður Eyfirðinga. Eggert tekur við embætti sýslumanns Skagfirðinga árið 1861. Fyrst um sinn bjó hann í Viðvík en flutti svo að Hjaltastöðum og bjó þar frá árinu 1862 til 1872 er hann flutti á Reynistað. Við búinu á Hjaltastöðum tók Gísli Þorláksson og kona hans Sigríður Magnúsdóttir. Þau bjuggu þar frá 1872 til 1888 er þau fluttu búferlum að Frostastöðum. Líklega hafa þau flutt þessi skjöl frá Hjaltastöðum að Frostastöðum. Skjölin varðveittust svo á Frostastöðum þar til þau voru afhent á safnið.

Heimildir:
Hjalti Pálsson og Egill Bjarnason (2007) Byggðasaga Skagafjarðar IV. Bindi. Akrahreppur. Sögufélag Skagfirðinga, Sauðárkróki.
Hjalti Pálsson (2020) „Sólon Íslandus – 200 ára minning“, Skagfirðingabók 40, bls. 150-174.
Afhendingarbók Héraðsskjalasafns Skagfirðinga 1984-1989.

Um aðföng eða flutning á safn

Innihald og uppbygging

Umfang og innihald

Grisjun, eyðing og áætlun

Viðbætur

Skipulag röðunar

Skilyrði um aðgengi og not

Skilyrði er ráða aðgengi

Skilyrði er ráða endurgerð

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ á við um öll stafræn afrit af handritum Sölva Helgasonar í þessu tiltekna safni.

Tungumál efnis

  • íslenska

Leturgerð efnis

Athugasemdir um tungumál og letur

Umfang og tæknilegar þarfir

Leiðarvísir

Generated finding aid

Tengd gögn

Staðsetning frumrita

Staðsetning afrita

Tengdar einingar

Related descriptions

Athugasemdir

Annað auðkenni

Aðgangsleiðir

Efnisorð

Staðir

Nöfn

Tegund gagna

Um lýsinguna

Lýsinganúmer

IS-HSk

Kennimark stofnunar

Reglur eða aðferð sem stuðst er við

Staða

Loka

Skráningarstaða

Hluti

Dates of creation revision deletion

1.7.2020-25.11.2020 skráning, stafrænt afrit, tenging stafrænna afrita.
Stefán Ágústsson, Ólöf Andradóttir, SUP, DM.

Tungumál

  • íslenska

Leturgerð(ir)

Heimildir

Aðföng

Related subjects

Tengdir einstaklingar og stofnanir

Related genres

Tengdir staðir