Fonds N00300 - Sölvi Helgason: Skjalasafn

Síða 1 Síða 1, framhlið Síða 1, bakhlið Síða 2, framhlið Síða 1, bakhlið Síða 4, bakhlið Síða 2, bakhlið Síða 3, framhlið Síða 1, framhlið Síða 3, bakhlið Síða 4, framhlið Skjal 3, opna Skjal 2, framhlið Skjal 2, bakhlið Síða 3, bakhlið Síða 5, opna Síða 2, opna Síða 3, framhlið Síða 4, framhlið Skjal 3, framhlið Síða 4, bakhlið Síða 1, framhlið Skjal 2, opna Skjal 3, bakhlið Síða 2, framhlið Síða 2, bakhlið Síða 5, framhlið Síða 1, bakhlið Síða 5, bakhlið Síða 4, opna Síða 1, bakhlið Síða 1, framhlið Síða 1, bakhlið Síða 1, framhlið Síða 1, bakhlið Síða 1, framhlið Skjal 1, framhlið Skjal 1, bakhlið Síða 13, framhlið Síða 14, framhlið Síða 5, framhlið Síða 2, framhlið Síða 12, bakhlið Síða 10, bakhlið Síða 14, bakhlið Síða 05, bakhlið Síða 8, bakhlið Síða 6, bakhlið Síða 4, bakhlið Síða 2, bakhlið Síða 1, bakhlið Síða 8, framhlið Síða 4, framhlið Síða 1, framhlið Síða 11, bakhlið Síða 3, bakhlið Síða 9, bakhlið Síða 7, bakhlið Síða 6, framhlið Síða 12, framhlið Síða 10, framhlið Síða 11, framhlið Síða 3, framhlið Síða 13, bakhlið Síða 9, framhlið Síða 7, framhlið Síða 01, framhlið Síða 01, bakhlið Síða 01, bakhlið Síða 01, framhlið Síða 01, framhlið Síða 01, bakhlið Skjal 1, opna 3 Skjal 1, framhlið Skjal 1, opna 1 Skjal 1, opna 2 Skjal 1, bakhlið Síða 1, opna Síða 1, bakhlið Síða 1, framhlið Síða 01, bakhlið Síða 01, framhlið Síða 01, bakhlið Síða 01, framhlið Skjal 1, opna 2
Results 1 to 85 of 433 Show all

Identity area

Reference code

IS HSk N00300

Title

Sölvi Helgason: Skjalasafn

Date(s)

  • 1840-1895 (Creation)

Level of description

Fonds

Extent and medium

1 askja

Context area

Name of creator

(16. ágúst 1820 - 27. nóv. 1895)

Biographical history

,,Sölvi Helgason fæddist á bænum Fjalli í Sléttuhlíð við austanverðan Skagafjörð 16. ágúst árið 1820. Foreldrar Sölva voru Helgi Guðmundsson og Ingiríður Gísladóttir. Þegar Sölvi var fjögurra ára missti hann föður sinn. Hann bjó ekki hjá móður sinni frá sex ára aldri heldur var vistaður á hinum og þessum bæjum á svæðinu. Móðir hans dó svo þegar Sölvi var fjórtán ára. Munnmælasögur segja Sölva snemma hafa verið ófyrirleitinn og óþægan en sýnt nokkur merki um gáfur. Einnig eru til sögur um að hann hafi hlotið illa meðferð sem barn og nokkuð harkalegt uppeldi. Björn Þórðarson hreppstjóri á Ysta-Hóli lét ferma Sölva 16 ára gamlan. 18 ára er hann síðan sendur að Möðruvöllum í Hörgárdal til Bjarna Thorarensen skálds og amtmanns. Þar er hann í það minnsta í eitt ár áður en hann fer austur í Þingeyjar- og Múlasýslur. Þaðan fór hann svo að flakka um landið. Í október árið 1843 var Sölvi tekinn fastur í Staðarsveit á Snæfellsnesi. Reglur um vistarskyldu voru í gildi og því mátti ekki ferðast um nema með leyfi frá sýslumanni; reisupassa eða vegabréf. Sölvi hafði undir höndum falsað vegabréf og var dæmdur 8. mars 1845 fyrir falskan reisupassa og flakk. Refsing hans var milduð í 27 vandarhögg og 8 mánaða gæslu. Í mars 1850 var Sölvi aftur tekinn fastur fyrir stuld á bókum og buxnagarmi. Hann var svo dæmdur til að hljóta 20 vandarhögg fyrir flakk og lausamennsku þar sem ekki tókst að sanna á hann stuldinn. 1854 var Sölvi enn dæmdur, nú til þriggja ára betrunarvistar í Kaupmannahöfn, fyrir að virða ekki vistarband og að hafa sennilega stolið hinu og þessu, aðallega bókum. Árið 1858 kom hann aftur til Íslands og er sendur aftur í sveit sína. Þegar hann ræddi um dvöl sína í Danmörku seinna lét hann eins og hann hefði verið þar sem frjáls maður og hlotið mikinn frama. Sölvi hélt áfram að flakka um landið. Árið 1870 var hann dæmdur til að þola 3x27 vandarhögg fyrir flakk og þjófnað."

,,Sölvi var alltaf að mála myndir og skrifa eitthvað, bæði upp úr sjálfum sér og þýðingar á verkum erlendra meistara. Ljóst þykir af skrifum Sölva að hann var veikur á geði. Hann var t.d. haldinn ofsóknaræði einkum gagnvart veraldlegum höfðingjum. Þá sem höfði komið nálægt því að fá Sölva dæmdan kallaði hann öllum illum nöfnum og málaði jafnvel af þeim skrípamyndir og líkti við djöfulinn. Yfir hundrað myndir hafa varðveist en þær myndir eru oft skreyttir stafir, blómaskraut og sjálfsmyndir. Myndir Sölva eru oft með fagurlega dregnum línum og ótrúlega vönduðum litum miðað við hvaða aðstæður þær hafa verið teiknaðar. Skrif Sölva eru af ýmsu tagi. Má þar nefna spekimál, hugleiðingar, sagnfræði, vísindalegar upplýsingar, frásagnir af því þegar hann reyndi að kristna landið og Frakklandssaga. Hann skrifaði líka um ferðir sínar þegar hann sagðist vera að ferðast um landið til að sinna vísindarannsóknum."

,,Sölvi eignaðist dótturina Stefaníu Kristínu með Júlíönu Sveinbjörnsdóttur. Stefanía fór til Vesturheims 1899."

Archival history

Magnús Halldór Gíslason (1918-2013) frá Frostastöðum afhenti héraðsskjalasafninu þessi skjöl í kringum, líklega 1986. Þessi skjöl fundust upp á lofti í gamla íbúðarhúsinu á Frostastöðum. Kristmundur Bjarnason, fyrrum héraðsskjalavörður Skagfirðinga, taldi líklegt að skjölin hafi verið rituð um 1850-1851 þegar Sölvi var í umsjón Eggerts Briem þáverandi sýslumaður Eyfirðinga. Eggert tekur við embætti sýslumanns Skagfirðinga árið 1861. Fyrst um sinn bjó hann í Viðvík en flutti svo að Hjaltastöðum og bjó þar frá árinu 1862 til 1872 er hann flutti á Reynistað. Við búinu á Hjaltastöðum tók Gísli Þorláksson og kona hans Sigríður Magnúsdóttir. Þau bjuggu þar frá 1872 til 1888 er þau fluttu búferlum að Frostastöðum. Líklega hafa þau flutt þessi skjöl frá Hjaltastöðum að Frostastöðum. Skjölin varðveittust svo á Frostastöðum þar til þau voru afhent á safnið.

Heimildir:
Hjalti Pálsson og Egill Bjarnason (2007) Byggðasaga Skagafjarðar IV. Bindi. Akrahreppur. Sögufélag Skagfirðinga, Sauðárkróki.
Hjalti Pálsson (2020) „Sólon Íslandus – 200 ára minning“, Skagfirðingabók 40, bls. 150-174.
Afhendingarbók Héraðsskjalasafns Skagfirðinga 1984-1989.

Immediate source of acquisition or transfer

Content and structure area

Scope and content

Appraisal, destruction and scheduling

Accruals

System of arrangement

Conditions of access and use area

Conditions governing access

Conditions governing reproduction

https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/ á við um öll stafræn afrit af handritum Sölva Helgasonar í þessu tiltekna safni.

Language of material

  • Icelandic

Script of material

Language and script notes

Physical characteristics and technical requirements

Finding aids

Generated finding aid

Allied materials area

Existence and location of originals

Existence and location of copies

Related units of description

Related descriptions

Notes area

Alternative identifier(s)

Access points

Subject access points

Place access points

Name access points

Genre access points

Description control area

Description identifier

IS-HSk

Institution identifier

Rules and/or conventions used

Status

Final

Level of detail

Partial

Dates of creation revision deletion

1.7.2020-25.11.2020 skráning, stafrænt afrit, tenging stafrænna afrita.
Stefán Ágústsson, Ólöf Andradóttir, SUP, DM.

Language(s)

  • Icelandic

Script(s)

Sources

Accession area

Related subjects

Related people and organizations

Related genres

Related places